Cùng với sự phát triển của kinh tế, các phương tiện vận tải Bắc Nam cũng ngày càng phát triển đa dạng hơn trước. Các doanh nghiệp sẽ thông qua các phương tiện vận tải đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường hàng không để vận chuyển hàng hóa nhanh chóng đến cho người nhận. Tùy vào từng loại hàng hóa, khoảng cách vận chuyển mà người gửi hàng có thể lựa chọn phương thức vận tải phù hợp nhất.
Nội dung bài viết
Thực trạng ngành vận tải Bắc Nam

Dịch vụ vận chuyển hàng hóa là một trong những mắt xích quan trọng nằm trong chuỗi cung ứng logistics và là một trong những ngành đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế xã hội. Thông qua hoạt động vận chuyển, hàng hóa sẽ được lưu thông một cách nhanh chóng và tiếp cận đến mọi vùng miền và đến tận tay của người tiêu dùng.
Thực tế, hoạt động vận chuyển hàng hóa đã có những bước phát triển rõ rệt. Các đơn vị vận chuyển ngày càng tăng nhanh về số lượng xe, chất lượng dịch vụ và ngày càng tạo được thiện cảm với khách hàng có nhu cầu vận chuyển hàng hóa. Về cơ sở hạ tầng giao thông được cải thiện một cách rõ nét, đặc biệt là mở rộng tuyến QL1A Bắc Nam, đường mòn Hồ Chí Minh được thông suốt tạo điều kiện cho giao thông hoạt động ổn định và xuyên suốt.
Tuy nhiên, hoạt động vận tải Bắc Nam cũng gặp phải không ít khó khăn do tính đồng bộ chưa cao giữa tuyến đường và phương tiện vận chuyển hàng hóa. Do thiếu tính đồng bộ nên hàng hóa khó có thể đảm bảo được thời gian, tốc độ, thậm chí hư hỏng hàng hóa trong quá trình bốc dỡ lên xuống. Bên cạnh đó, do thiếu sự liên kết giữa các phương thức vận tải khác nên sẽ làm phát sinh thêm một khoản chi phí không hề nhỏ trong quá trình sử dụng dịch vụ vận tải hàng hóa.
Ưu điểm và hạn chế của các hình thức vận tải Bắc Nam
Mỗi một phương thức vận chuyển hàng hóa đều có những ưu điểm và hạn chế nhất định. Việc nắm được những điểm mạnh, điểm yếu sẽ giúp các doanh nghiệp dễ dàng lựa chọn được phương tiện vận tải phù hợp và tối ưu về chi phí, thời gian tốt nhất.
Vận tải Bắc Nam đường bộ

Ưu điểm
- Hoạt động vận tải đường bộ sử dụng nhiều nhất là các loại xe tải, xe container nên rất linh hoạt trong vận chuyển. Do di chuyển trên các tuyến đường bộ nên phương thức này không bị ảnh hưởng bởi yếu tố thời gian. Chủ yếu là bên bán, bên mua và đơn vị vận chuyển tự thống nhất với nhau về thời gian và lịch trình vận chuyển hàng hóa.
- Khi vận chuyển hàng hóa bằng đường bộ, các đơn vị vận chuyển có thể tự do lựa chọn phương tiện vận tải, tuyến đường di chuyển và số lượng hàng hóa theo đúng yêu cầu của người sử dụng dịch vụ.
- Các loại hàng hóa được vận chuyển thông qua đường bộ chủ động được thời gian và lịch trình nên tiết kiệm được rất nhiều thời gian vận chuyển hàng hóa.
- Vận tải đường bộ thích hợp cho việc chuyên chở hàng hóa có khoảng cách ngắn và trung bình.
- Hình thức vận tải hàng hóa đường bộ có khả năng bảo quản hàng hóa cao và giúp hàng hóa luôn đảm bảo được chất lượng ổn định trong suốt quá trình vận chuyển.
- Hàng hóa sẽ được chở thẳng từ kho đến địa điểm nhận hàng mà không phải thông qua bất kỳ khâu trung gian nào. Nhờ đó sẽ tiết kiệm được chi phí thuê kho bãi, nhân công bốc xếp hàng hóa.
Hạn chế
- Đối với hoạt động vận tải đường bộ, người sử dụng dịch vụ sẽ phải cho trả thêm cho các khoản phí như phí nhiên liệu, phí cầu đường, phí đi qua các trạm thu phí…
- Việc vận chuyển hàng hóa thông qua đường bộ thường tiềm ẩn rất nhiều rủi ro khi di chuyển như tai nạn, kẹt xe, thời tiết… làm ảnh hưởng đến thời gian và an toàn cho hàng hóa.
- Trọng lượng và kích thước hàng hóa sẽ hạn chế hơn so với vận chuyển hàng hóa qua đường sắt và đường thủy.
- Dễ bị tác động bởi các yếu tố thời tiết như mưa bão, lũ lụt, sạt lở đất…
Vận tải Bắc Nam đường sắt

Ưu điểm
- Vận chuyển hàng hóa thông qua tuyến đường sắt có khả năng chuyên chở số lượng hàng hóa lớn, hàng cồng kềnh hơn vận chuyển đường bộ. Đặc biệt, tuyến đường sắt nối liền từ Bắc vào Nam sẽ đảm bảo cho hoạt động vận chuyển hàng hóa diễn ra xuyên suốt.
- Hàng hóa vận chuyển đường sắt tiêu tốn ít nhiên liệu. Do đó cước phí vận chuyển đường sắt rẻ ít bị tác động bởi giá xăng dầu lên xuống.
- Phù hợp khi vận chuyển hàng hóa nặng trên những chặng đường dài từ Bắc vào Nam.
- Hàng hóa khi vận chuyển qua đường sắt sẽ được đóng gói cẩn thận vào những toa tàu chuyên biệt. Đặc biệt, các chuyến tàu chạy theo khung giờ cố định nên luôn đảm bảo được an toàn hàng hóa và tránh được tình trạng hao hụt, mất mát khi vận chuyển.
- Vận tải đường sắt hoạt động trên một tuyến đường riêng biệt, vì thế sẽ ít bị ảnh hưởng bởi các yếu tố kẹt xe, khí hậu, hư hỏng đường sá…
- Tàu hỏa sẽ vận chuyển theo một lịch trình cố định, nên thời gian giao hàng ít khi bị biến động hơn so với các hình thức vận chuyển hàng hóa khác.
Hạn chế
- Điểm hạn chế của vận tải đường sắt là hoạt động theo hệ thống đường ray có sẵn nên sẽ phải kết hợp thêm các hình thức vận chuyển hàng hóa khác để giao đến người nhận.
- Vận tải đường sắt sẽ hoạt động theo một lịch trình cố định và lâu hơn các phương tiện khác. Vì thế, sẽ không phù hợp với những đơn hàng yêu cầu thời gian giao hàng nhanh chóng.
Vận tải Bắc Nam đường thủy

Ưu điểm
- Vận tải hàng hóa thông qua đường thủy có thể vận chuyển được hàng hóa có trọng lượng hàng tấn. So với các hình thức vận tải khác, thì vận chuyển đường thủy, đường biển sẽ gấp trăm, hàng nghìn lần.
- Do do chuyển trên hệ thống sông ngòi, biển nên vận chuyển đường thủy quãng đường vận chuyển thoải mái và dễ dàng hơn so với các phương thức vận tải khác.
- Chi phí vận chuyển thấp nhất trong các phương thức vận tải, đây được xem là ưu điểm hàng đầu giúp vận tải đường biển được sử dụng nhiều trong hoạt động vận chuyển Bắc Nam và vận chuyển quốc tế.
- Khi vận chuyển bằng đường thủy vấn đề va chạm cũng được hạn chế. Nhờ đó, sẽ đảm bảo được an toàn hàng hóa trong suốt quá trình vận chuyển.
- Việc vận chuyển hàng hóa sang quốc gia khác được thực hiện một cách dễ dàng. Nhờ đó, sẽ tạo điều kiện cho việc giao lưu kinh tế giữa các tỉnh thành trong nước và Việt Nam với nhiều nước trên thế giới.
Nhược điểm
- Do hoạt động ở khu vực có hệ thống sông ngòi, biển nên phải kết hợp với các hình thức vận tải khác để chuyển hàng an toàn đến người nhận.
- Thời gian vận chuyển hàng hóa chậm và không linh hoạt như vận chuyển hàng hóa thông qua đường bộ hay đường hàng không.
Vận tải Bắc Nam đường hàng không

Ưu điểm
- Trong số các phương thức vận tải thì đường hàng không được xem là có tốc độ cao gấp 40 lần so với các phương thức vận tải khác. Do đó, sẽ đảm bảo hàng hóa được vận chuyển nhanh chóng đến người nhận.
- Vận tải hàng không đáp ứng được nhu cầu vận chuyển hàng hóa Bắc – Nam có yêu cầu cao về thời gian như tài liệu, giấy tờ cần gấp, hoa quả, thực phẩm cần chuyển đi trong ngày.
- So với các hình thức vận tải khác, vận tải hàng không ít xảy ra va chạm, tai nạn. Do đó, hàng hóa sẽ luôn được đảm bảo an toàn trong suốt quá trình vận chuyển.
Hạn chế
- Với tốc độ vận chuyển nhanh chóng, cước phí vận tải hàng không được xem là cao nhất trong các phương thức vận tải. Vào những dịp cao điểm, thì cước phí vận chuyển hàng hóa có thể cao gấp 3 – 4 lần so với ngày bình thường.
- Vận tải hàng không có sự hạn chế về khối lượng, trọng lượng. Do đó, sẽ không phù hợp để chở hàng cồng kềnh, hàng hóa có khối lượng lớn hay giá trị hàng hóa thấp.
- Để đảm bảo an toàn hàng không, các thủ tục vận chuyển hàng hóa phức tạp và tốn thời gian.
- Hàng hóa sẽ luôn phải gửi trước giờ bay để đảm bảo đúng quy định và tiến độ bay.
Vận tải đa phương thức

Vận tải đa phương thức là việc sử dụng kết hợp từ 2 phương tiện vận tải trở lên để vận chuyển hàng hóa. Đó có thể là vận chuyển hàng hóa từ kho ra sân bay, ga tàu hay cảng biển để đưa lên tàu, máy bay để vận chuyển.
Ưu điểm
- Dù vận chuyển hàng hóa bằng nhiều phương tiện khác nhau, nhưng hàng hóa sẽ chỉ sử dụng duy nhất một loại chứng từ, hóa đơn nên thủ tục sẽ rất nhanh gọn, đơn giản.
- Đơn vị vận chuyển sẽ chịu trách nhiệm về hàng hóa từ khi vận chuyển đến khi giao cho người nhận. Do đó, sẽ đảm bảo an toàn hàng hóa tốt nhất.
- Vận tải đa phương thức cho phép vận chuyển nhiều loại hàng hóa khối lượng lớn cùng lúc.
Nhược điểm
- Vận tải đa phương thức đòi hỏi cao về cơ sở vật chất, kết cấu hạ tầng giao thông.
- Trong một số trường hợp, hoạt động vận tải đa phương thức cũng có tốc độ chuyên chở hàng hóa chậm và chịu ảnh hưởng nhiều bởi yếu tố ngoại cảnh.
- Hoạt động vận tải đa phương thức không phù hợp chuyên chở hàng hóa nhanh hỏng, chất lượng hàng hóa bị giảm so với thời gian.
Mong rằng, với những thông tin hữu ích trên đây sẽ giúp bạn nắm được ưu điểm và hạn chế của các hình thức vận tải Bắc Nam. Từ đó, sẽ lựa chọn cho mình một hình thức vận tải phù hợp nhất khi muốn vận chuyển hàng hóa.