Thanh toán là một khâu quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, nên cả bên mua hàng lẫn bên bán đều mong muốn lựa chọn được phương thức thanh toán có lợi nhất cho bản thân. Bài viết dưới đây sẽ chia sẻ đến bạn một số phương thức thanh toán quốc tế đang được sử dụng nhiều nhất hiện nay.
Nội dung bài viết
Phương thức thanh toán quốc tế là gì?
Thanh toán quốc tế là việc thực hiện nghĩa vụ chi trả và quyền hưởng lợi về tiền tệ phát sinh dựa trên cơ sở các hoạt động kinh tế và phi kinh tế giữa doanh nghiệp, cá nhân hay quốc gia này với tổ chức quốc tế thông quan quan hệ giữa ngân hàng của các nước liên quan.
Hiểu một cách đơn giản thì hoạt động thanh toán giữa các bên tham gia hợp đồng mua bán quốc tế hay hợp đồng dịch vụ có yếu tố nước ngoài. Việc thanh toán loại phí này sẽ được thực hiện chủ yếu bởi ngân hàng và gắn liền với đổi tiền theo tỷ giá ngoại hối.
Hoạt động thanh toán mang yếu tố nước ngoài có thể kể đến ở một số mặt như sau:
- Chủ thể tham gia hoạt động thanh toán quốc tế ở các quốc gia khác. Mỗi giao dịch thanh toán quốc tế sẽ liên quan đến ít nhất là 2 quốc gia và phổ biến nhất vẫn là từ 3 quốc gia trở lên.
- Hoạt động thanh toán quốc tế sẽ liên quan đến hệ thống pháp luật của nhiều quốc gia khác nhau và cũng có thể đối nghịch với nhau. Chính vì thế, các bên tham gia thường lựa chọn những quy định mang tính thống nhất hay theo thông lệ quốc tế.
- Đồng tiền được các doanh nghiệp sử dụng chung trong thanh toán quốc tế sẽ tồn tại dưới các phương tiện thanh toán (thẻ, hối phiếu, séc…). Đồng tiền sử dụng có thể là tiền của nước người mua, người bán hoặc của một nước thứ ba. Song chủ yếu vẫn là ngoại tệ được tự do chuyển đổi.
- Ngôn ngữ sử dụng trong tất cả các hoạt động thanh toán quốc tế thường là tiếng anh.
- Để thực hiện giao dịch thanh toán quốc tế cũng đòi hỏi người thanh toán phải có chuyên môn, công nghệ tương xứng với trình độ quốc tế.
Vai trò của thanh toán quốc tế
Trên thực tế, hoạt động thanh toán quốc tế có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc trao đổi, mua bán hàng hóa giữa nhiều doanh nghiệp thuộc nhiều quốc gia khác nhau. Có thể kể đến một số vai trò của hoạt động thanh toán quốc tế như:
- Đối với nền kinh tế: Hoạt động thanh toán quốc tế sẽ góp phần mở rộng và thúc đẩy quan hệ kinh tế đối ngoại. Đồng thời, tăng cường vị thế của nhiều quốc gia trên trường quốc tế. Ngoài ra, tạo cầu nối quan trọng giữa các quốc gia trong quan hệ thanh toán.
- Đối với các ngân hàng thương mại: Hoạt động thanh toán quốc tế sẽ tạo doanh thu dịch vụ của ngành. Đồng thời, thúc đẩy các hoạt động khác của ngân hàng cũng được phát triển theo.
- Đối với các doanh nghiệp: Thanh toán quốc tế sẽ phục vụ cho doanh nghiệp trong hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa giữa các doanh nghiệp thuộc nhiều quốc gia khác nhau.
Các phương thức thanh toán quốc tế hiện nay
Hiện tại, có rất nhiều phương thức thanh toán được sử dụng trong các giao dịch mua bán quốc tế như: Phương thức ghi sổ, phương thức nhờ thu, phương thức chuyển tiền và phương thức thanh toán tín dụng chứng từ. Tùy vào từng doanh nghiệp mà họ sẽ lựa chọn cho mình một phương thức thanh toán phù hợp nhất.
Phương thức ghi sổ – Open Account
Phương thức ghi sổ được hiểu là người bán (người xuất khẩu hàng hóa) sau khi đã hoàn tất giao dịch sẽ ghi Nợ tài khoản cho bên nhập khẩu vào một cuốn sổ theo dõi. Bên phía nhà nhập khẩu sẽ thông qua sổ này để theo dõi và thanh toán nợ cho nhà xuất khẩu theo đúng định kỳ đã được thỏa thuận trước đó.
Đối với phương thức thanh toán ghi sổ sẽ mang một số đặc điểm cơ bản đó là không có sự tham gia của ngân hàng với chức năng là mở tài khoản và thanh toán. Có nghĩa là việc thanh toán hàng hóa chỉ có bên mua và bên bán tham gia. Đồng thời, bên mua và bán phải thực sự tin tưởng nhau.
Đa phần phương thức thanh toán này được áp dụng trong buôn bán hàng đổi hay hàng thường xuyên trong thời gian nhất định. Bên cạnh đó, cước phí thanh toán đối với phương thức ghi sổ sẽ cao hơn. Phần chênh lệch này cũng chính là tiền lãi phát sinh của tiền ghi sổ trong khoảng thời gian bằng định kỳ thanh toán theo mức lãi suất người mua hàng chấp nhận.
Phương thức nhờ thu – Collection
Phương thức nhờ thu được hiểu là phương thức nhà xuất khẩu hàng hóa sẽ nhờ ngân hàng thu hộ từ nhà nhập khẩu. Các công cụ thanh toán sử dụng trong phương thức nhờ thu thường là một trong 4 loại như:
- Hối phiếu (bill of exchange);
- Kỳ phiếu thương mại (Promissory Note);
- Séc quốc tế (International cheque);
- Hóa đơn thu tiền (Financial Invoice).
Đối với phương thức nhờ thu, hiện tại sẽ được chia thành 2 loại cụ thể đó là phương thức nhờ thu trơn (clean collection) và một loại nữa đó là nhờ thu kèm chứng từ (documentary collection). Cụ thể:
Nhờ thu trơn (Clean Collection)
Nhờ thu trơn xảy ra khi nhà nhập khẩu yêu cầu ngân hàng thu hộ tiền dựa trên cơ sở hối phiếu, phần chứng từ sẽ được nhà xuất khẩu gửi thằng cho nhà nhập khẩu. Trong trường hợp này, ngân hàng chỉ đóng vai trò là trung gian trong việc thanh toán. Hình thức thanh toán này sẽ có một số điểm bất lợi cho nhà nhập khẩu, bởi khi chứng từ đã được giao cho nhà nhập khẩu nên họ sẽ dễ dàng trì hoãn việc thanh toán tiền.
Phương thức nhờ thu kèm chứng từ
Đối với hình thức nhờ thu kèm chứng từ, nhà xuất khẩu sẽ không gửi bộ chứng từ cho bên nhập khẩu mà thay vào đó họ sẽ gửi tiền kèm bộ chứng từ cho ngân hàng để đơn vị này chuyển cho nhà nhập khẩu. Trong trường hợp này, nhà nhập khẩu muốn nhận được bộ chứng từ sẽ phải thanh toán tiền ngay (D/P) hoặc chấp nhận thanh toán (D/A) thì mới có thể nhận được bộ chứng từ.
Sử dụng phương thức thanh toán này sẽ đảm bảo quyền lợi cho người xuất khẩu, bởi đơn vị nhập khẩu sẽ bị ràng buộc điều khoản thanh toán và nhận chứng từ với ngân hàng. Tuy nhiên, cũng có một số trường hợp nhà nhập khẩu không chịu nhận hàng, thì nhà xuất khẩu hàng hóa sẽ phải chịu thiệt hại về chi phí lưu kho, ứ đọng hàng hóa.
Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ – Letter of credit (L/C)
Phương thức thanh toán tín dụng thực chất là thỏa thuận mà trong đó ngân hàng (ngân hàng mở thư tín dụng) có thể đáp ứng được mọi nhu cầu của khách hàng (người xin mở thư tín dụng) cam kết cho phép ngân hàng chi trả hay chấp nhận yêu cầu của người hưởng lợi. Nó chỉ được thực hiện khi những điều kiện, quy định có trong thư tín dụng được thực hiện một cách đúng và đầy đủ.
Thư tín dụng là văn bản do ngân hàng phát hành theo yêu cầu của người nhập khẩu (người trực tiếp xin mở thư tín dụng) cam kết thanh toán tiền cho người nhập khẩu một khoản tiền nhất định. Số tiền này chỉ thanh toán khi người xuất khẩu có thể thực hiện đúng điều khoản có trong nội dung thư tín dụng.
Phương thức chuyển tiền – Remittance
Phương thức chuyển tiền được xảy ra khi một khách hàng của ngân hàng yêu cầu chuyển một số tiền theo yêu cầu cho người thụ hưởng ở thời điểm nhất định. Với hình thức thanh toán này, người xuất khẩu sẽ gặp bất lợi bởi hàng hóa có thể được chuyển đi, nhưng người nhập khẩu vì lý do nào đó gửi chậm tiền cho ngân hàng dẫn đến việc nhà xuất khẩu sẽ không nhận được tiền theo đúng thời gian cam kết. Ngược lại, chuyển tiền trước sẽ khiến nhà nhập khẩu gặp khó khăn, bởi có thể tiền được chuyển đi nhưng nhà xuất khẩu lại chậm trễ trong khâu giao hàng.
Hiện tại phương thức chuyển tiền cũng được chia thành 2 loại là chuyển tiền có thể bằng thư (M/T) hoặc bằng điện (T/T). Cụ thể:
- Chuyển tiền trả sau: Là hình thức nhà nhập khẩu sẽ giao tiền sau cho nhà xuất khẩu và bộ chứng từ hàng hóa cho nhà nhập khẩu.
- Chuyển tiền trả trước: Nhà nhập khẩu thực hiện chuyển tiền cho nhà nhập khẩu sau đó nhà nhập khẩu mới giao hàng và kèm theo bộ chứng từ cho nhà nhập khẩu.
Hi vọng, với bài viết trên đây sẽ giúp bạn nắm được các phương thức thanh toán quốc tế và lựa chọn cho mình một hình thức phù hợp khi xuất nhập khẩu hàng hóa. Nếu có nhu cầu vận chuyển hàng hóa, đừng quên liên hệ đến Atlexpress để được tư vấn tốt nhất.