Vận chuyển hàng hóa đường sắt có tính ổn định, giá thành rẻ nên được nhiều cá nhân, doanh nghiệp sử dụng. So với các phương thức vận chuyển khác, vận chuyển đường sắt đóng vai trò quan trọng trong việc lưu thông hàng hóa đi khắp các tỉnh thành của Việt Nam.
Nội dung bài viết
Khái niệm vận chuyển hàng hóa đường sắt
Vận chuyển hàng hóa đường sắt là hình thức sử dụng các loại phương tiện chạy trên đường ray để vận chuyển hàng hóa. Ở Việt Nam, phương tiện sử dụng đường ray duy nhất đó chính là tàu hỏa và trong tương lai sẽ phát triển thêm hệ thống tàu cao tốc.
Vận chuyển hàng hóa đường sắt được xem là phương tiện vận chuyển mang tính ổn định cao, bởi nó được chạy trên một trục cố định và chỉ dừng lại ở nhà ga cố định. Đa phần hàng hóa được gửi qua tàu ngày càng tăng cao và thiên nhiều về các tỉnh miền Trung. Ở Việt Nam, hình thức vận chuyển đường sắt đóng vai trò là cầu nối cho việc vận chuyển, giao thương buôn bán giữa các tỉnh Bắc – Nam. Kéo theo đó là dịch vụ vận tải đường sắt cũng ngày càng được cải thiện, phát triển để đáp ứng yêu cầu gửi hàng, giao hàng và đảm bảo an toàn hàng hóa tốt nhất trong quá trình vận chuyển.
Đặc điểm của vận chuyển hàng hóa đường sắt
Hiện tại, vận tải đường sắt là một trong những ngành có tính ổn định với tỷ trọng luôn nằm trong khoảng 20 – 30% tổng khối lượng hàng hóa vận chuyển. Nhu cầu vận chuyển hàng hóa cũng tăng cao mỗi năm, nó xuất phát từ phương thức vận chuyển này mang đặc điểm riêng biệt mà khó có phương thức vận chuyển nào có được.
Các chuyến tàu luôn xuất phát theo thời gian và một lịch trình cố định, nên quá trình giao nhận hàng hóa ở các ga tàu cũng sẽ cố định ở một thời gian nhất định. Bên cạnh đó, đường sắt hoạt động xuyên suốt bất kể ngày đêm, nên hoạt động giao nhận hàng hóa cũng sẽ diễn ra liên tục mà không bị gián đoạn.
Với lợi thế đường bờ biển dài hơn 3.000km, tạo điều kiện thuận lợi cho việc xây dựng đường ray Bắc Nam. Đây cũng là lý do mà các chuyến tàu hoạt động xuyên suốt trên nhiều tỉnh thành từ Bắc – Trung – Nam.
Dịch vụ vận chuyển đường sắt mang tính chuyên biệt cao, bởi tất cả cơ sở hạ tầng chỉ phục vụ cho tàu chạy. Do đó, mọi lịch trình di chuyển được duy trì đều đặn mà không bị gián đoạn.
So với phương thức vận chuyển đường bộ, đường hàng không thì vận chuyển qua đường sắt có khả năng vận chuyển hàng hóa lớn có thể lên đến vài trăm tấn.
Độ an toàn hàng hóa cũng là một đặc điểm nổi bật của đường sắt. Với mỗi đơn hàng khi được sắp xếp lên tàu sẽ được bảo quản, niêm phong cố định ở toa hàng kín. Chính vì thế, sẽ hạn chế được tình trạng hư hỏng, mất cắp hàng hóa khi vận chuyển.
Giá thành vận chuyển hàng hóa đường sắt đang nằm ở mức tương đối thấp. Nếu muốn tiết kiệm chi phí thì thay vì chọn vận chuyển đường bộ, đường hàng không thì vận chuyển bằng đường sắt sẽ tiết kiệm chi phí hơn nhiều.
Các mặt hàng phù hợp với vận chuyển đường sắt
Có rất nhiều mặt hàng thích hợp cho việc vận chuyển qua đường sắt, trừ những mặt hàng thuộc diện cấm vận chuyển theo quy định. Có thể kể đến một số mặt hàng như:
- Các mặt hàng sử dụng phục vụ cho sinh hoạt trong gia đình như bột giặt, dầu gội, sữa tắm, vải, gạo, cà phê, đồ điện tử…
- Các nguyên liệu, mặt hàng phục vụ cho hoạt động sản xuất trong doanh nghiệp như móc áo, băng keo, hóa chất, hạt nhựa, nguyên liệu ở dạng bột.
- Vật liệu xây dựng như sơn, đồ ngũ kim, bột trét…
- Các loại máy móc, thiết bị văn phòng, máy móc phục vụ cho sinh hoạt, sản xuất.
- Các loại đồ uống như nước khoáng, bia, nước ngọt, rượu…
- Ô tô, xe máy, xe đạp và các loại phụ tùng đi kèm.
- Các mặt hàng phục vụ cho các công trình xây dựng như khung, cửa…
- Các mặt hàng đông lạnh.
Ưu điểm và hạn chế của vận chuyển hàng hóa qua đường sắt
Vận chuyển hàng hóa đường sắt mang đến rất nhiều lợi thế cho doanh nghiệp, song cũng có một số điểm hạn chế mà bạn nên lưu ý như:
Ưu điểm khi vận chuyển đường sắt
Đảm bảo được tính an toàn cho hàng hóa cao
Không như hoạt động vận chuyển qua đường bộ, đường hàng không, vận chuyển hàng hóa qua đường sắt sẽ không bị tác động bởi sự thay đổi thời tiết, khí hậu. Chưa kể, tàu hỏa hoạt động trên một hệ thống đường riêng nên tỉ lệ xảy ra tai nạn là cực kỳ thấp. Bên cạnh đó, lịch trình vận chuyển của tàu thường hoạt động cố định ở một khung giờ nhất định, nên người dùng có thể dễ dàng kiểm soát được thời điểm hàng đến ga và thông báo cho đơn vị vận chuyển.
Vận chuyển được khối lượng hàng lớn
Đối với đường hàng không, đơn vị vận chuyển hàng hóa sẽ phải tĩnh kỹ lưỡng về trong lượng hàng hóa khi vận chuyển. Nhưng với vận chuyển đường sắt thì nhận vận chuyển khối lượng cực kỳ lớn, hàng hóa cũng có khả năng được chuyển đến người nhận ngay trong ngày.
Vận chuyển hàng hóa qua đường sắt không kén chọn hàng hóa, thay vào đó sẽ nhận vận chuyển tất cả các mặt hàng từ quần áo thời trang, mỹ phẩm, đồ điện tử, giấy tờ, đến hoa quả, thực phẩm đông lạnh… Hệ thống nhà ga trải dài từ bắc vào Nam sẽ thuận tiện cho doanh nghiệp muốn phân phối hàng hóa ở thị trường nội địa.
Hiện tại, tàu hỏa được chia làm rất nhiều toa chuyên chở hàng hóa như toa MC chuyên chở Container, toa GG chuyên chở hàng hóa lẻ, toa NR chuyên chở ô tô… Chính vì thế, vận chuyển đường sắt đáp ứng được mọi nhu cầu vận chuyển hàng hóa chuyên biệt với số lượng lớn.
Vận chuyển với tốc độ nhanh
Cơ sở vật chất của ngành đường sắt ngày càng được hoàn thiện, nên vận chuyển qua đường sắt cũng đáp ứng được vấn đề thời gian vận chuyển. Dễ hiểu là đường sắt không phải san sẻ tuyến đường cho các phương tiện khác, lịch trình di chuyển rõ ràng nên hàng hóa có thể chuyển đến người nhận ngay trong ngày nếu khoảng cách gần và vài ngày đối với những khoảng cách xa. Như vậy, nếu so với vận chuyển qua đường biển, thì vận chuyển đường sắt sẽ nhanh hơn nhiều.
Phí vận chuyển ổn định, ít có sự biến động
Vận chuyển bằng tàu hỏa có lịch trình ổn định, không phải cạnh tranh với phương tiện khác, chưa kể tiết kiệm được nhiên liệu lên đến 50%, Do đó, phí vận chuyển hàng hóa sẽ ít có sự thay đổi hơn so với các loại hình vận chuyển khác.
Hạn chế khi vận chuyển hàng hóa đường sắt
- Do lịch trình vận chuyển cố định nên việc vận chuyển hàng hóa đường sắt khó có thể đáp ứng được những đơn hàng cần gấp. Thay vào đó, nó chỉ hoạt động theo đúng lịch trình cố định của tàu.
- Xuất phát từ tính linh động này, vận chuyển đường sắt sẽ không thể trả hàng trực tiếp đến người nhận mà chỉ trả hàng tại các ga. Do đó, người nhận sẽ mất thời gian, công sức và chi phí thuê phương tiện vận chuyển từ nhà ga đến địa điểm của mình.
Cước phí vận chuyển hàng hóa qua đường sắt
Cước phí vận chuyển đường sắt luôn là vấn đề được rất nhiều người quan tâm. Như đã nói ở trên mức phí vận chuyển hàng hóa qua đường sắt được xem là rẻ nhất và không biến động bởi thời gian và nguyên liệu. Trong đó, trọng lượng và kích thước hàng hóa càng lớn thì giá vận chuyển càng lớn. Bên cạnh đó, mức giá vận chuyển cũng sẽ phụ thuộc vào quãng đường di chuyển khi vận chuyển hàng hóa.
Trong vận chuyển đường sắt đối với các loại hàng rắn thường quy định đối với hàng hóa có khối lượng 50kg. Cụ thể, mức giá sẽ được tính từ khoảng 1.500 đồng/kg trở lên
Đối với những đơn hàng có trọng lượng vài chục kg, người sử dụng dịch vụ sẽ phải trả khoản phí vận chuyển dao động từ 2.000 – 5.000đ/kg.
Đối với những đơn hàng có khối lượng lên đến vài trăm kg sẽ có giá dao động từ 1.500 – 3.000đ/kg. Khối lượng 5 tạ trở lên sẽ áp dụng cước phí theo đơn vị tấn và cụ thể là 700.000 -800.000 đồng/tấn hàng.
Trên đây là thông tin chi tiết về vận chuyển đường sắt và các mặt hàng nên vận chuyển qua đường sắt, hi vọng sẽ giúp bạn hiểu thêm về phương thức vận chuyển hàng hóa này. Nếu có nhu cầu vận chuyển hàng hóa, hãy liên hệ đến Atlexpress để được hỗ trợ nhanh chóng.