Hoạt động vận tải hàng không sẽ có thời gian nhanh chóng và chi phí cao nên chỉ thích hợp với những mặt hàng nhỏ, hàng có giá trị và yêu cầu thời gian vận chuyển nhanh chóng. Khi có ý định gửi hàng, khách hàng cũng nên cân nhắc kỹ về loại hàng, chi phí để tránh phát sinh quá nhiều chi phí cho việc vận chuyển hàng hóa.
Nội dung bài viết
Thị trường vận tải hàng không ở Việt Nam

Thị trường vận tải hàng không Việt Nam có sự tham gia của rất nhiều hãng hàng không như VietNamAirline, VietJet Air, Bamboo Airways… đã làm nóng lên sự cạnh tranh trong vận tải hàng không. Hiện tại, lưu lượng máy bay hoạt động trên vùng trời Việt Nam luôn nhộn nhịp, các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty quản lý bay Việt Nam cung cấp dịch vụ điều hành bay tăng cao và đóng góp vào ngân sách nhà nước hàng tỷ đồng.
Sự tác động của đại dịch Covid-19 khiến cho ngành vận tải hàng không bị ảnh hưởng nghiêm trọng, hàng ngàn chuyến bay nội địa và quốc tế phải hoãn, thậm chí dừng chuyến bay. Song đến thời điểm hiện tại, các hãng hàng không ở Việt Nam đang dần hồi phục, thích ứng một cách an toàn, linh hoạt và kiểm soát dịch một cách có hiệu quả.
Tính đến thời điểm tháng 3/2022, thị trường nội địa có 6 hãng hàng không hoạt động và cung cấp từ 55 – 60 đường bay nối các thành phố lớn như Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Đà Nẵng. Ở Việt Nam hiện đang có 19 sân bay địa phương hoạt động theo hệ thống đường bay Bắc Nam, liên vùng và nội vùng toàn quốc.
Dự kiến trong quý I/2022 các cảng hàng không sẽ đạt 13 triệu khách, giảm 13,3% so với cùng kỳ 2021. Còn vận chuyển hàng hóa nội địa sẽ đạt 98 nghìn tấn (giảm 5% so với thời điểm quý I năm 2021).
Đối với tình hình vận tải hàng không quốc tế, thì các cảng hàng không đã đi vào khai thác thường lệ từ tháng 1/2022. Thị trường khai thác chủ yếu là Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Bắc… Còn những đường bay đến Thái Lan. Campuchia, Anh, Nga, Đức…vẫn đang được khai thác với tần suất tăng dần.
Các loại hàng hóa nên vận tải qua đường hàng không

Khác với hoạt động vận tải đường bộ, đường biển hay đường sắt, vận tải hàng không sẽ có những quy định cực kỳ khắt khe về hàng hóa được phép vận chuyển. Việc nắm rõ quy định vận chuyển hàng hóa đường hàng không sẽ giúp người gửi thuận tiện trong việc sử dụng dịch vụ. Theo đó, các mặt hàng nên vận chuyển qua đường hàng không sẽ bao gồm:
General Cargo
Hàng general Cargo là những loại hàng hóa mang thuộc tính không có bất cứ vấn đề về nội dung, bao bì, kích thước.
Dễ hiểu là khi vận chuyển hàng hóa qua đường hàng không, bên vận chuyển sẽ phải kiểm tra kích thước không quá lớn với kích thước khoang hàng. Hàng hóa cũng phải được đóng gói cẩn thận, bao bì đủ chịu được lực khi bốc xếp và dỡ hàng hóa.
Vận chuyển hàng hóa đặc biệt
Hàng hóa đặc biệt thực chất là những mặt hàng đòi hỏi phải có cách xử lý và vận chuyển đặc biệt mà không liên quan đến giá trị hay thuộc tính vốn có của hàng hóa. Các loại hàng hóa đặc biệt sẽ bao gồm những mặt hàng như sau:
- Động vật sống
- Hàng hóa giá trị cao
- Hành hóa ngoại giao
- Hài cốt
- Hàng dễ hỏng
- Hàng nguy hiểm
- Hàng hóa ướt
- Hàng có mùi mạnh
- Hàng hóa nặng
Động vật sống : Mã avi
- AvB = chim sống
- AVF = cá sống nhiệt đới
- Avx = gà sống
Đối với nhóm động vật sống sẽ phải được quan tâm đặc biệt và hạn chế về khả năng vận chuyển, đóng gói. Thực tế, tất cả các loại động vật đều có thể vận chuyển bằng máy bay chở hàng, trừ khi chúng có trọng lượng nặng quá so với mức cho phép. Bên cạnh đó, với các loài động vật không gây mùi, có kích thước nhỏ sẽ được chở bằng máy bay chở hàng hoặc máy bay chở khách.
Hàng hóa có giá trị cao: Mã VAL
Hàng hóa có giá trị cao là những mặt hàng có giá trị từ 100.000kg trở lên, các mặt hàng kim loại, ghi chú ngân hàng… Tất cả mặt hàng này đều được lưu trữ trong điều kiện an toàn và được giám sát chặt chẽ bởi nhân viên an ninh sân bay. Để bảo đảm an toàn, hàng hóa sẽ được chăm sóc và vận chuyển bằng xe an ninh và máy bay.
Hàng hóa ngoại giao: Mã số: DIP
Hàng hóa ngoại giao là những chuyến hàng quan trọng giữa bộ trưởng, Cơ quan lãnh sự và đại sứ quán. Loại hàng này sẽ được lưu trữ trong một kho đặc biệt để bảo đảm tính an toàn cho hàng hóa.
Hài cốt: Mã số: HUM
Hài cốt là mặt hàng đặc biệt nên sẽ có quy định chặt chẽ và tuân thủ nghiêm ngặt về đóng gói. Bên cạnh đó, mỗi quốc gia cũng sẽ có quy định khác nhau khi vận chuyển loại hàng hóa này.
Hàng dễ hỏng: Mã số: PER
Hàng dễ hỏng là những mặt hàng đặc biệt phù hợp với hoạt động vận tải hàng không. Hàng hư hỏng bao gồm hoa quả, thịt tươi, trái cây và các loại hàng hóa tương tự.
Hàng hóa nguy hiểm/Hàng cấm nhập khẩu
Hàng hóa có tính chất nguy hiểm có thể kể đến một số mặt hàng đặc trưng đó là:
- Loại 1: Chất nổ;
- Loại 2: Khí;
- Loại 3: Chất lỏng dễ cháy;
- Loại 4: Chất rắn dễ cháy;
- Loại 5: Các chất oxy hoá;
- Loại 6: Chất độc hại và lây nhiễm;
- Loại 7: Chất phóng xạ;
- Loại 8: Các chất ăn mòn;
- Loại 9: Các chất khác.
Các loại hàng hóa có thể nguy hại như qua lửa, nổ, rò rỉ, phóng xạ sẽ ảnh hưởng xấu đến:
- Những người đang ngồi trong máy bay;
- Chính máy bay đó;
- Các loại hàng hóa khác có trên máy bay.
Để đảm bảo an toàn hàng không trong suốt quá trình vận chuyển các mặt hàng nguy hiểm cần đảm bảo an toàn tuyệt đối và tránh được những tác nhân gây hại từ các loại hàng hóa như:
- Chất dễ cháy
- Vật liệu nổ
- Axit ăn mòn…
Hàng hóa ướt: Mã số: WET
Hàng hóa ướt có thể kể đến một số mặt hàng như cá chình và thịt. Những mặt hàng này phải được đặt trên pallet và phủ chăn ướt lên cá, còn đối với thịt sẽ được đặt vào hộp nhựa và đặt lên pallet.
Hàng hóa nặng mùi: Mã số: SMELL
Tùy thuộc vào từng loại hàng hóa, tính chất mà các hãng hàng không sẽ đưa ra quy định có được vận chuyển loại hàng hóa này hay không.
Hàng hóa khổ lớn: Mã số: BIG, HEA
Khi vận chuyển hàng hóa quá lớn, khả năng bám vào pallet cần được xem xét cẩn thận. Nếu kích thước quá cồng kềnh để bảo đảm an toàn hàng không, thì hãng hàng không sẽ không nhận vận chuyển.
Các mặt hàng cấm gửi vận tải hàng không

Để đảm bảo an toàn cho hoạt động vận tải hàng không có rất nhiều mặt hàng thuộc diện cấm vận chuyển thông qua phương thức vận tải này. Có thể kể đến một số nhóm hàng như sau:
– Tất cả các loại hàng hóa, vật phẩm quy định cụ thể tại mục “Hàng hóa cấm vận chuyển, vận chuyển có điều kiện” được pháp luật quy định và hàng hóa cấm vận chuyển thông qua đường hàng không.
– Các sản phẩm có chứa chất, hỗn hợp gây ra các hiện tượng cháy, nổ bao gồm các loại chất như sau:
- Các loại chất khí dễ cháy có trong các sản phẩm như hộp quẹt, bình ga, bật lửa (có dùng xăng hoặc không). Các chất khí không gây cháy, không gây độc hại như bình oxy, chất khí độc và bình chứa các loại khí này.
- Chất rắn dễ gây cháy như bột kim loại (dễ gây cháy khi có tác động của nhiệt độ).
- Các chất lỏng dễ gây cháy như xăng, cồn, rượu, nước hoa, tinh dầu tràm…
- Các chất khi tiếp xúc trực tiếp với nước sẽ tỏa ra các loại khí dễ gây cháy.
- Các chất có khả năng tự bốc cháy, chẳng hạn như photpho trắng…
- Các chất oxy hóa và chất hữu cơ có chứa oxy.
- Các chất gây tình trạng ăn mòn như pin, ắc quy, axit…
- Các loại chất độc có khả năng lây nhiễm cho con người như thuốc trừ sâu, virus gây bệnh cho người hay động vật. Chẳng hạn virus H5N1 ở gia cầm, bệnh tai xanh, bệnh viêm gan, bệnh phẩm ở người, động vật cần xét nghiệm trong phòng thí nghiệm…
– Các mặt hàng thuộc nhóm khác
- Sạc dự phòng, điện thoại, máy tính bảng…hoặc các thiết bị điện tử có sử dụng pin.
- Các loại hàng hóa là kim loại có khối lượng trên 200g.
- Chất lỏng có thể tích trên 500ml.
- Các loại gel như mỹ phẩm, kem dưỡng có dung tích trên 500ml.
- Nam châm và các vật liệu có chứa từ tính.
- Các mặt hàng phụ kiện, đồ chơi xe hơi, xe máy, xe đạp…
- Các loại vật phẩm trang trí có hình dáng vũ khí hay được chế tạo từ vũ khí như viên đạn, bật lửa hình súng, viên đạn, móc khóa hình súng, dao…
– Các loại hàng hóa khác thuộc vào nhóm danh mục Hàng hóa cấm vận chuyển đường không. Những mặt hàng này sẽ cấm vận chuyển theo quy định và chính sách của hãng hàng không hoặc Nhà nước theo từng thời điểm.
Lưu ý khi gửi hàng qua phương thức vận tải hàng không

Vận chuyển hàng hóa theo đường hàng không đa phần là những mặt hàng có giá trị cao nên cần đảm bảo an toàn tuyệt đối. Chính vì thế, để sử dụng dịch vụ có hiệu quả, khách hàng cần lưu ý một số vấn đề như sau:
Xác định gửi đúng hàng hóa theo quy định
Để hàng hóa được vận chuyển thuận lợi qua đường hàng không, bạn phải chắc chắn mặt hàng của bạn thuộc danh mục được phép vận chuyển như mục trên đã cung cấp. Đồng thời, khi gửi hàng sẽ phải cung cấp đầy đủ thông tin về tên hàng hóa, miêu tả đầy đủ về hàng hóa và chịu hoàn toàn trách nhiệm nếu hàng hóa xảy ra sự cố khi vận chuyển.
Hàng hóa bắt buộc phải có giấy tờ hợp lệ
Một trong những điều bắt buộc khi sử dụng vận tải hàng hóa theo đường hàng không đó là người gửi phải cung cấp giấy tờ đầy đủ, hợp lệ về nguồn gốc, xuất xứ, tem mác sản phẩm và các thủ tục cần thiết. Bên cạnh đó, khi gửi hàng phải tuân thủ theo đúng quy định mà hãng đề ra.
Chú ý đến trọng lượng hàng hóa khi gửi hàng
Khi gửi hàng hóa theo đường hàng không, các hãng sẽ có quy định rõ ràng về khối lượng, kích thước của hàng hóa. Đa phần, các hãng chỉ nhận vận chuyển hàng hóa có trọng lượng nhỏ và vừa, nếu trọng lượng hàng hóa vượt quá mức quy định, thì người gửi nên chuyển sang hình thức vận chuyển hàng hóa qua đường bộ hay đường thủy.
Đóng gói hàng hóa theo đúng quy cách
Để đảm bảo an toàn hàng hóa, các hãng hàng không sẽ yêu cầu người gửi đóng hàng theo đúng quy định. Chẳng hạn, mặt hàng thực phẩm phải đóng thùng gỗ, hàng hóa tươi sống phải đóng vào hộp nhựa có giữ lạnh và kèm theo đá lạnh. Toàn bộ quá trình đóng gói cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt để tránh trường hợp làm ảnh hưởng đến các loại hàng hóa khác. Riêng các mặt hàng thực phẩm, sẽ được lưu trữ riêng và không chung với hàng hóa độc, bởi chúng có nguy cơ làm lây nhiễm độc tố cho thực phẩm khi vận chuyển.
Ghi rõ thông tin, địa chỉ người nhận
Vận chuyển hàng hóa thông qua đường hàng không thường là những mặt hàng có giá trị cao. Chính vì thế, khi ghi thông tin của người nhận, người gửi nên kiểm tra thông tin một cách kỹ càng. Tránh trường hợp sai thông tin khiến hàng không vận chuyển tới nơi dẫn đến việc bạn sẽ phải chịu một khoản chi phí cực kỳ lớn cho bên vận chuyển.
Chi phí hải quan
Nếu gửi hàng hóa quốc tế qua đường hàng không, bạn sẽ phải trực tiếp làm thủ tục thông quan, nhưng nếu không có kinh nghiệm thì nên sử dụng dịch vụ hải quan của bên vận chuyển. Bởi những đơn vị này có kinh nghiệm lâu năm sẽ hỗ trợ bạn tốt nhất trong việc làm thủ tục thông quan hàng hóa.
Các bên tham gia trong vận tải đường hàng không

Trong vận tải hàng không sẽ có rất nhiều bên tham gia vào hoạt động vận tải này, có thể kể đến như:
- Các công ty bưu chính (Postal Company): Đây là những đơn vị chuyên vận chuyển thư tín hàng không với bưu phẩm có trọng lượng đến 30kg. Các đơn vị này không có phương tiện hàng không, mà sẽ thuê dịch vụ vận chuyển của các hãng hàng không.
- Các công ty chuyển phát quốc tế (Courier): Những đơn vị này chuyên vận chuyển các phong bì tài liệu lên đến 75kg. Tương tự như trường hợp trên, những đơn vị này sẽ thuê dịch vụ từ các hãng hàng không.
- Các công ty chuyển phát nhanh quốc tế (Integrator): Đơn vị này thường vận chuyển hàng hóa, phong bì có trọng lượng lên đến 75kg. Các đơn vị này sẽ sử dụng máy bay của họ hoặc thuê lại 1 phần dịch vụ từ đơn vị hàng không.
- Các công ty giao nhận hàng không (Air Cargo Forwarder): Đơn vị này sẽ vận chuyển lô hàng có trọng lượng lên đến 75kg. Những đơn vị này không có phương tiện mà thuê lại dịch vụ của các hãng hàng không.
- Các hãng hàng không (Airline) và các công ty khai thác máy bay (Air Operator): Những đơn vị này sẽ sử dụng chính máy bay của mình để vận chuyển cả hàng hóa và hành khách.
Các hãng hàng không vận chuyển hàng hóa ở Việt Nam

Hiện nay, ở thị trường Việt Nam đang có 2 hãng hàng không chuyên vận chuyển các loại hàng hóa đó chính là: Vietnam Airlines Cargo – công ty con trực thuộc Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) và Vietjet Cargo – công ty con trực thuộc hãng Vietjet Air. Ngoài 2 hãng trên thì còn 5 hãng hàng không dân dụng đang khai thác. Cụ thể:
Vietnam Airlines
VietNam Airlines thuộc Tổng công ty Hàng không Việt Nam có mặt từ rất lâu đời và được đánh giá 4 sao theo tiêu chuẩn của Skytrax. Vào năm 2010, đây là hãng hàng không duy nhất của Đông Nam Á gia nhập vào liên minh Skyteam. Hiện tại, VietNam Airlines mở rộng khai thác hơn 1.000 đường bay trên toàn cầu và trở thành hãng hàng không có chất lượng dịch vụ tốt nhất hiện nay ở Việt Nam.
Vietjet Air
Vietjet Air là hãng hàng không tư nhân đầu tiên ở Việt Nam, hãng phục vụ cả vận chuyển hành khách và hàng hóa. Đây là hãng hàng không giá rẻ, thường xuyên áp dụng ưu đãi song lại cắt giảm nhiều dịch vụ từ suất ăn miễn phí, phí hành lý, tiện ích ghế ngồi đến giải trí của khách hàng.
Bamboo Airways
Ra đời trong thời gian không quá lâu, nhưng Bamboo Airways đã khẳng định đây là hãng hàng không giá rẻ nhưng chất lượng. Hãng cung cấp nhiều dịch vụ tiện ích từ dịch vụ đặt vé, hành lý, giải trí…mang đến cho khách hàng tâm lý thoải mái và thỏa mãn với những gói dịch vụ phù hợp. Bên cạnh đó, Bamboo Away cũng là hãng hàng không có chỉ số cao nhất về đúng giờ, đây là yếu tố mà không phải hãng hàng không tư nhân nào cũng làm được.
Vietravel Airlines
Vietravel Airlines ra đời trong bối cảnh đại dịch Covid diễn biến phức tạp. Hoạt động theo mô hình hybrid, hãng hàng không này mở vé đồng hạng với 17 mức giá từ thấp đến cao. Đặc biệt, hãng còn hỗ trợ khách hàng khi xảy ra sai sót, trùng booking và nhiều chính sách nhân ái.
Pacific Airlines (tiền thân là Jetstar Pacific)
Pacific Airlines có trụ sở chính đặt tại sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất. Mang trong mình tiêu chí cung cấp vé máy bay giá rẻ mỗi ngày, Pacific Airlines đang khai thác dịch vụ vận chuyển hành khách, hàng hóa nội địa và một số nơi trên thế giới.
Mong rằng, với những thông tin hữu ích trong bài viết trên đây sẽ giúp bạn nắm được các loại hàng hóa nên sử dụng vận tải hàng không. Nếu có nhu cầu vận chuyển hàng hóa trong nước, quốc tế, hãy liên hệ đến Atlexpress để được tư vấn tốt nhất.